เมื่อวันที่ 5 ตุลาคม 2569 ผมในฐานะประธานกลุ่มมิตรภาพสมาชิกรัฐสภาไทย–สวิตเซอร์แลนด์ พร้อมด้วยคณะกรรมการบริหารกลุ่มมิตรภาพฯ ชุดปัจจุบัน ได้เป็นเจ้าภาพจัดงานเลี้ยงอาหารค่ำต้อนรับ H.E. Fabrice Filliez ว่าที่เอกอัครราชทูตสมาพันธรัฐสวิสประจำประเทศไทย ณ ร้าน Le Boeuf ซอยอารีย์ กรุงเทพมหานคร
บรรยากาศในค่ำคืนนั้นเป็นไปอย่างอบอุ่นและเป็นกันเอง นอกจากการต้อนรับว่าที่เอกอัครราชทูตอย่างเป็นทางการแล้ว ยังเป็นโอกาสในการแนะนำคณะกรรมการบริหารกลุ่มมิตรภาพฯ ชุดปัจจุบัน ที่จะร่วมกันสานต่อภารกิจสำคัญในการกระชับความสัมพันธ์อันดีระหว่างประเทศไทยและสวิตเซอร์แลนด์ซึ่งมีมาอย่างยาวนาน ให้แน่นแฟ้นยิ่งขึ้น
คณะกรรมการบริหารกลุ่มมิตรภาพฯ ชุดปัจจุบัน
กลุ่มมิตรภาพฯ ชุดนี้มีจุดเด่นที่ประกอบด้วยสมาชิกจากทั้งวุฒิสภาและสภาผู้แทนราษฎร ซึ่งสะท้อนการทำงานร่วมกันของรัฐสภาไทยทั้งสองสภา โดยคณะกรรมการบริหารที่มาร่วมงานในค่ำคืนนี้ มีดังนี้
- นายประพนธ์ ตั้งศรีเกียรติกุล สมาชิกวุฒิสภา รองประธาน
- นางสาวณัฏฐินีภรณ์ จันทรโณทัย สมาชิกวุฒิสภา กรรมการบริหาร
- นางสาวอังคณา นีละไพจิตร สมาชิกวุฒิสภา กรรมการบริหาร
- นายสุรเชษฐ์ ประวีณวงศ์วุฒิ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร กรรมการบริหาร
- นายธีรศักดิ์ จิระตราชู สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เลขานุการและกรรมการบริหาร
- นายอภิวิชญญ์ ทิพย์รัตน์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ที่ปรึกษา
- นายเกียรติชาย ไมตรีวงษ์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ที่ปรึกษา
ทำไมการทูตรัฐสภาจึงสำคัญต่อความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ
หลายคนอาจคุ้นเคยกับการทูตในฐานะงานของกระทรวงการต่างประเทศและฝ่ายบริหาร แต่ในโลกปัจจุบัน รัฐสภาได้กลายเป็นอีกช่องทางสำคัญของความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ กลุ่มมิตรภาพรัฐสภาทำหน้าที่เป็นเวทีให้ผู้แทนของประชาชนได้แลกเปลี่ยนประสบการณ์ด้านการออกกฎหมาย การตรวจสอบรัฐบาล และการแก้ปัญหาของประชาชนโดยตรง ความสัมพันธ์ระดับบุคคลระหว่างสมาชิกรัฐสภาและผู้แทนทางการทูตเช่นนี้ ยังเป็นรากฐานที่ช่วยให้ความร่วมมือระหว่างสองประเทศดำเนินไปได้อย่างต่อเนื่อง แม้ในช่วงที่รัฐบาลมีการเปลี่ยนแปลง
สำหรับความสัมพันธ์ไทย–สวิตเซอร์แลนด์ กลุ่มมิตรภาพฯ จะทำหน้าที่เป็นสะพานในการส่งเสริมความสัมพันธ์ทางการทูต ขยายความร่วมมือด้านเศรษฐกิจ การค้า การศึกษา และการท่องเที่ยว ตลอดจนสร้างความร่วมมือระหว่างรัฐสภาของทั้งสองประเทศให้เจริญรุ่งเรืองยิ่งขึ้น
มุมมองทางวิชาการ: การทูตรัฐสภาและบทเรียนจากระบบการเมืองสวิส
ในทางวิชาการ การทูตรัฐสภา (Parliamentary Diplomacy) หมายถึงกิจกรรมระหว่างประเทศที่ดำเนินโดยสมาชิกรัฐสภาเพื่อส่งเสริมความเข้าใจอันดีและความร่วมมือระหว่างประเทศ แนวคิดนี้มีรากฐานที่เป็นรูปธรรมมาตั้งแต่การก่อตั้งสหภาพรัฐสภา (Inter-Parliamentary Union) เมื่อปี ค.ศ. 1889 ซึ่งเป็นองค์การระหว่างประเทศของรัฐสภาที่เก่าแก่ที่สุดในโลก และปัจจุบันมีสำนักงานใหญ่อยู่ที่นครเจนีวา ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ความเชื่อมโยงนี้สะท้อนบทบาทของสวิตเซอร์แลนด์ในฐานะศูนย์กลางของการทูตพหุภาคีระดับโลกได้เป็นอย่างดี
ระบบการเมืองของสวิตเซอร์แลนด์ยังเป็นกรณีศึกษาที่มีคุณค่าสำหรับฝ่ายนิติบัญญัติของไทย ทั้งระบบสหพันธรัฐที่ประกอบด้วยรัฐหรือแคนตอนยี่สิบหกแห่งซึ่งมีอำนาจปกครองตนเองสูง และประชาธิปไตยทางตรงที่เปิดให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการตัดสินใจเชิงนโยบายผ่านการลงประชามติอย่างสม่ำเสมอ บทเรียนด้านการกระจายอำนาจและการมีส่วนร่วมของประชาชนเหล่านี้ สอดคล้องกับประเด็นที่รัฐสภาไทยกำลังขับเคลื่อนอยู่ในหลายมิติ
ในมิติเศรษฐกิจ ความสัมพันธ์ระหว่างสองประเทศมีโอกาสขยายตัวอีกมาก โดยเฉพาะหลังการลงนามความตกลงการค้าเสรีระหว่างไทยกับสมาคมการค้าเสรียุโรป (EFTA) ซึ่งสวิตเซอร์แลนด์เป็นสมาชิก เมื่อต้นปี 2568 ความตกลงนี้จะเปิดโอกาสด้านการค้า การลงทุน และความร่วมมือในอุตสาหกรรมที่สวิตเซอร์แลนด์มีความเชี่ยวชาญ เช่น ยาและเวชภัณฑ์ เครื่องมือความแม่นยำ และการศึกษาสายอาชีพ ซึ่งรัฐสภามีบทบาทสำคัญในการติดตามให้ประโยชน์ตกถึงผู้ประกอบการและประชาชนไทยอย่างแท้จริง