เมื่อวันที่ 2 พฤศจิกายน 2569 ผมในฐานะตัวแทนคุณแม่แฉล้ม จำนง และครอบครัวจำนง ได้มอบเงินจำนวน 100,000 บาท ให้แก่สมาคมป้องกันการทารุณสัตว์แห่งประเทศไทย (TSPCA) โดยมีรองศาสตราจารย์ ดร.น.สพ.ปานเทพ รัตนากร อุปนายก TSPCA เป็นผู้แทนรับมอบ

ในโอกาสนี้มีผู้ร่วมเป็นสักขีพยาน ได้แก่ ดร.สาธิต ปรัชญาอริยะกุล คุณประดับพร ฉันทวรลักษณ์ คุณสุริยัน ผาฟองยุน คุณภูวรา เลิศบุญปัญญา และคุณธีระพนธ์ บุตรเหมรัศมิ์

อุทิศบุญกุศลแด่ผู้ที่รักสัตว์ยิ่งนัก

การมอบเงินสนับสนุนในครั้งนี้เป็นความตั้งใจของครอบครัวจำนง ที่ต้องการอุทิศบุญกุศลแด่คุณแม่แฉล้ม จำนง ผู้เป็นที่รักยิ่ง ซึ่งเป็นผู้ที่รักสัตว์มากตลอดชีวิตของท่าน การส่งต่อบุญผ่านงานด้านสวัสดิภาพสัตว์ จึงเป็นวิธีที่สะท้อนตัวตนและคุณค่าที่คุณแม่ยึดถือได้ดีที่สุด

สำหรับครอบครัวของเรา การทำบุญครั้งนี้ไม่ได้เป็นเพียงพิธีกรรมเพื่อรำลึกถึงผู้ล่วงลับ แต่เป็นการสานต่อสิ่งที่คุณแม่รักและให้ความสำคัญ ให้ยังคงเกิดประโยชน์ต่อชีวิตอื่นต่อไป

ให้คนและสัตว์อยู่ร่วมกันได้อย่างสมดุล

ครอบครัวของเราเห็นตรงกันว่า สุนัขจรจัดที่มีจำนวนเพิ่มขึ้นควรได้รับการดูแลและจัดสวัสดิภาพอย่างเป็นระบบตามหลักวิชาการที่ถูกต้อง ทั้งเพื่อป้องกันการทารุณกรรมสัตว์ และเพื่อช่วยลดปัญหาความเดือดร้อนรำคาญในชุมชน

ปัญหาสุนัขจรจัดไม่ใช่เรื่องที่แก้ได้ด้วยความเมตตาเพียงอย่างเดียว และไม่ใช่เรื่องที่แก้ได้ด้วยการกำจัด แต่ต้องอาศัยความรู้ ระบบ และความร่วมมือของทุกฝ่าย เพื่อให้คนและสัตว์สามารถอยู่ร่วมกันในสังคมได้อย่างสมดุล

ขออุทิศบุญกุศลในครั้งนี้แด่คุณแม่แฉล้ม จำนง และขอขอบคุณสมาคมป้องกันการทารุณสัตว์แห่งประเทศไทย ที่ทำงานเพื่อสวัสดิภาพของสัตว์อย่างต่อเนื่อง หวังว่าการสนับสนุนนี้จะเป็นส่วนหนึ่งในการสร้างสังคมที่คนและสัตว์อยู่ร่วมกันได้อย่างมีความสุขและมีความเมตตาต่อกัน

ความเดือดร้อนรำคาญในชุมชน: มองปัญหาจากทั้งสองฝั่ง

เมื่อพูดถึงสุนัขจรจัด หลายคนมักมองเห็นเพียงด้านใดด้านหนึ่ง ฝั่งหนึ่งเห็นความทุกข์ของสัตว์ที่ถูกทอดทิ้ง อีกฝั่งหนึ่งเห็นความเดือดร้อนของคนในชุมชน ทั้งเสียงรบกวน ความสกปรก ความเสี่ยงจากการถูกกัด และความกังวลเรื่องโรคพิษสุนัขบ้า ความจริงคือทั้งสองฝั่งต่างมีเหตุผล และการแก้ปัญหาที่ได้ผลต้องตอบโจทย์ทั้งสวัสดิภาพของสัตว์และความปลอดภัยของคนไปพร้อมกัน

การจัดสวัสดิภาพอย่างเป็นระบบจึงเป็นทางออกที่ลดความขัดแย้งระหว่างสองฝั่ง เมื่อสุนัขได้รับการทำหมัน ฉีดวัคซีน และมีผู้ดูแลที่ชัดเจน จำนวนสัตว์จะค่อย ๆ ลดลง ความเสี่ยงด้านโรคลดลง และพฤติกรรมก้าวร้าวจากการแย่งอาหารหรือการผสมพันธุ์ก็ลดลงตามไปด้วย

บทบาทขององค์กรภาคประชาสังคมด้านสวัสดิภาพสัตว์

องค์กรอย่างสมาคมป้องกันการทารุณสัตว์แห่งประเทศไทย มีบทบาทสำคัญทั้งในการช่วยเหลือสัตว์ที่ถูกทารุณหรือถูกทอดทิ้ง การให้ความรู้แก่สังคมเรื่องการเลี้ยงสัตว์อย่างรับผิดชอบ และการทำงานร่วมกับเครือข่ายคนรักสัตว์ในการผลักดันให้กฎหมายด้านสวัสดิภาพสัตว์ถูกนำไปใช้ได้จริง การสนับสนุนองค์กรเหล่านี้จึงเป็นการเสริมกำลังให้งานที่ต้องอาศัยทั้งความเชี่ยวชาญ ความต่อเนื่อง และความทุ่มเทของผู้ทำงานในทุกวัน

การทำบุญที่ต่อยอดเป็นประโยชน์ระยะยาว

การสนับสนุนงานด้านสวัสดิภาพสัตว์เป็นการทำบุญที่ให้ผลต่อเนื่องในระยะยาว เพราะการทำหมันสัตว์หนึ่งตัวในวันนี้ ช่วยป้องกันลูกสัตว์ที่อาจต้องเกิดมาเป็นสัตว์ไร้บ้านได้อีกจำนวนมากในอนาคต ขณะที่การฉีดวัคซีนก็ช่วยปกป้องทั้งสัตว์และคนในชุมชนจากโรคติดต่อ ผลบุญจากการสนับสนุนในวันนี้จึงไม่ได้จบลงที่สัตว์เพียงไม่กี่ตัว แต่ขยายผลไปสู่ชุมชนที่ปลอดภัยและมีความสุขมากขึ้นในวันข้างหน้า

มุมมองทางวิชาการ: สวัสดิภาพสัตว์ตามหลักสากล

หลักการพื้นฐานของสวัสดิภาพสัตว์ที่ได้รับการยอมรับทั่วโลกคือเสรีภาพห้าประการ (Five Freedoms) ซึ่งมีจุดเริ่มต้นจากรายงานแบรมเบลล์ในประเทศอังกฤษเมื่อปี ค.ศ. 1965 ได้แก่ การปราศจากความหิวกระหาย การปราศจากความไม่สบายกาย การปราศจากความเจ็บปวดและโรคภัย การมีเสรีภาพในการแสดงพฤติกรรมตามธรรมชาติ และการปราศจากความกลัวและความทุกข์ทรมาน หลักการนี้เป็นฐานคิดของกฎหมายสวัสดิภาพสัตว์สมัยใหม่ รวมถึงพระราชบัญญัติป้องกันการทารุณกรรมและการจัดสวัสดิภาพสัตว์ พ.ศ. 2557 ของประเทศไทย

สำหรับการจัดการสุนัขจรจัด องค์การสุขภาพสัตว์โลก (WOAH) วางแนวทางให้ใช้การทำหมัน การฉีดวัคซีน การขึ้นทะเบียน และการส่งเสริมความรับผิดชอบของผู้เลี้ยง เป็นเครื่องมือหลัก แทนการกำจัดซึ่งไม่ได้ผลในระยะยาว แนวคิดสวัสดิภาพหนึ่งเดียว (One Welfare) ยังอธิบายว่าสวัสดิภาพของสัตว์ สวัสดิภาพของมนุษย์ และสภาพแวดล้อมของชุมชนเชื่อมโยงถึงกัน การจัดการสุนัขจรจัดอย่างเป็นระบบจึงช่วยทั้งลดการทารุณกรรมสัตว์ และลดความขัดแย้งระหว่างคนกับสัตว์ในชุมชนไปพร้อมกัน

อีกประเด็นที่งานวิชาการให้ความสำคัญคือการเลี้ยงสัตว์อย่างรับผิดชอบ (Responsible Pet Ownership) ซึ่งเป็นการแก้ปัญหาที่ต้นน้ำ การขึ้นทะเบียนสัตว์เลี้ยง การฝังไมโครชิปเพื่อระบุตัวเจ้าของ และการรณรงค์ไม่ให้ทอดทิ้งสัตว์ ช่วยลดจำนวนสัตว์ที่จะกลายเป็นสัตว์จรจัดรายใหม่ เมื่อทำควบคู่กับการทำหมันและฉีดวัคซีนสัตว์ที่อยู่ในชุมชนแล้ว จะเป็นการแก้ปัญหาทั้งต้นทางและปลายทางอย่างครบวงจร ซึ่งตรงกับเป้าหมายของการสนับสนุนในครั้งนี้